Centrum voor Jeugd en Gezin
Opvoeden en opgroeien | Vaccinaties

Vaccinaties

Alle kinderen in Nederland kunnen gratis worden gevaccineerd. Dat gebeurt via het Rijksvaccinatieprogramma. Er zijn vaccinaties tegen 13 ernstige infectieziekten. Bekijk het vaccinatieschema op de website van het Rijksvaccinatieprogramma.

Vaccinaties tijdens de zwangerschap

Als je zwanger bent kun je je kind al beschermen door jezelf te laten vaccineren tegen:

Je kunt je aanmelden voor deze vaccinaties via het online portaal. Je kunt beide vaccinaties tegelijk krijgen.

Vaccinatie voor kinderen jonger dan 4 jaar

Tot de leeftijd van 4 jaar, krijgt je kind de inentingen bij het Centrum voor Jeugd en Gezin tijdens een contactmoment met de jeugdgezondheidszorg. Je spreekt met de medewerker Jeugdgezondheidszorg af welke vaccinatie je kind krijgt en wanneer. Als je een afspraak wilt wijzigen, kun je dat zelf doen via het online portaal.

Vaccinaties voor kinderen ouder dan 4 jaar

Als je kind ouder is dan 4 jaar, krijg je uitnodigingen voor de vaccinaties via e-mail. Lees meer informatie hierover op de volgende pagina's. Daar staat ook hoe je een afspraak kunt afzeggen of verzetten.

Overzicht van vaccinaties van je kind

Je kunt de vaccinatiegegevens van je kind bekijken via de website van het Rijksvaccinatieprogramma.

Twijfel je over een vaccinatie?

Als je twijfelt over de vaccinatie, kun je bellen met de Twijfeltelefoon via nummer 088 755 57 77. Deze is bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 08.30 tot 13.00 uur.

Of lees de informatie op de pagina Bij twijfels over vaccinatie op de website van het Rijksvaccinatieprogramma.

Informatie over vaccinaties in andere talen

In Steffie over vaccineren legt Steffie in makkelijke taal uit hoe vaccineren werkt, in het Nederlands, Engels, Arabisch, Farsi, Oekraïens, Pools,. Somalisch, Tigrinya en Turks.

Veelgestelde vragen

Hoe kan ik een afspraak maken voor de kinkhoest-vaccinatie (22-wekenprik)?

Je kunt voor de kinkhoestvaccinatie (22-wekenprik) of voor vrijblijvend advies hierover een afspraak maken via het digitaal portaal. Dit kan vanaf de 22e week van je zwangerschap. Je krijgt dan een uitnodiging per brief of je wordt gebeld.

De vaccinatie die gegeven wordt, is de combinatieprik DKT. Deze beschermt niet alleen tegen kinkhoest, maar ook tegen difterie en polio. 

Waarom is er een ander HPV-vaccin en wat betekent dit voor mijn kind?

Vanaf najaar 2026 krijgen kinderen in het Rijksvaccinatieprogramma een ander HPV-vaccin dan eerst. Het vaccin dat vanaf 1 september 2026 wordt gebruikt werkt even goed als het huidige, maar beschermt tegen meer soorten van het virus. Je kind krijgt net als eerst nog steeds 2 prikken. 

Als je kind al is gevaccineerd tegen HPV, hoeft het niet opnieuw gevaccineerd te worden. De bescherming van het eerdere vaccin tegen de belangrijkste kankerverwekkende virussen is al hoog.

Meer informatie over het nieuwe vaccin lees je op de pagina Vragen over het nieuwe HPV-vaccin.

Waarom krijgt mijn baby een prik tegen het RS-virus (RSV)?

De RS-prik beschermt je baby tegen een ernstige zieke door het RS-virus (RSV). Dit virus veroorzaakt een infectie aan de luchtwegen. Baby's kunnen daar erg ziek van worden. Ze worden bijvoorbeeld benauwd of krijgen een longontsteking. Hoe jonger de baby, hoe groter de kans dat het ernstig ziek wordt door het RS-virus.

Meer informatie over de prik tegen het RS-virus - Rijksvaccinatieprogramma

Welke vaccinaties krijgt mijn kind en wanneer?

Je kind wordt uitgenodigd voor de vaccinaties volgens het Rijksvaccinatieprogramma. Hoe het vaccinatieschema er voor jou kind uitziet, hangt af van het geboortejaar. Kijk hiervoor op de website van het Rijksvaccinatieprogramma: Vaccinatieschema per geboortejaar.

Wat is er in 2025 veranderd in het vaccinatieschema?

In 2025 is het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma veranderd. Sommige vaccinaties worden op een ander moment gegeven zodat kinderen nog beter beschermd zijn. Lees wat er precies is veranderd op de website rijksvaccinatieprogramma.nl.

Waarom is het belangrijk mijn kind te laten inenten?

Als je kind een ernstige vorm van een kinderziekte krijgt, is er een risico op complicaties. Je kind kan daardoor in het ziekenhuis belanden, blijvende beperkingen krijgen of soms zelfs overlijden. Als veel kinderen zijn ingeënt, een vaccinatiegraad van 95%, treedt er 'groepsbescherming' op. Dat betekent dat jonge kinderen die (nog) niet gevaccineerd zijn, ook zijn beschermd.

Waarom krijgt mijn baby een vaccinatie tegen het rotavirus?

Een infectie met het rotavirus veroorzaakt een ontsteking aan maag en darmen. Het komt vooral voor bij jonge kinderen. Zij kunnen ernstige uitdrogingsverschijnselen krijgen door hevige diarree en braken. De vaccinatie zorgt ervoor dat je baby minder ziek wordt.

Meer informatie over het rotavirus.

Wanneer krijgt mijn kind een uitnodiging voor de HPV-vaccinatie?

Jongens en meisjes krijgen in het jaar dat ze 10 worden van het RIVM een uitnodiging voor de HPV-vaccinatie. Deze brief ontvang je ongeveer 3 weken voor een vaccinatieronde.

In de brief staat bij welke locatie en op welk tijdstip je een vaccinatie kunt halen.

Een half jaar na de 1e vaccinatie krijg je een uitnodiging voor de 2e vaccinatie.

Hoe werkt een vaccin?

Infectieziekten worden veroorzaakt door bacteriën of door virussen. In een vaccin zitten dode of levende, verzwakte ziektedeeltjes. Deze ziektedeeltjes zijn niet meer gevaarlijk voor je kind. Ze zorgen ervoor dat het afweersysteem reageert. Zo bouwt je kind weerstand op en is het lichaam beter beschermd tegen deze ziekten.

Beschermt borstvoeding ook tegen de ziekten waartegen kinderen gevaccineerd worden?

Nee. Borstvoeding beschermt niet tegen ziekten waartegen je kind gevaccineerd kan worden.

Kan mijn kind autisme krijgen van de BMR-vaccinatie?

Nee. Onderzoeken, onder andere van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, tonen aan dat er geen enkel verband is tussen vaccinatie en autisme. Ook de Nederlandse Vereniging voor Autisme onderschrijft dit standpunt. Er is 1 onderzoek over vaccinatie en autisme geweest waaruit zou blijken dat er verband is tussen autisme en de vaccinatie. Dit onderzoek werd echter korte tijd later teruggeroepen wegens fraude en de arts is zijn artsentitel kwijtgeraakt.

Waarom is het erg als mijn kind de mazelen, bof of rodehond krijgt?

Bof, mazelen en rodehond zijn ontzettend besmettelijk. Als je kind een van deze ziektes krijgt, is er een grote kans op complicaties. Zo kan je kind door de bof hersenvliesontsteking krijgen of doof worden.

Als je rodehond krijgt tijdens een zwangerschap, is er kans op een miskraam of aangeboren aandoening bij het kindje.

Ook kan een kind dat niet is gevaccineerd makkelijk een ander kind besmetten, bijvoorbeeld op school of een kinderdagverblijf.

Mag de BMR-vaccinatie wel volgens de islam?

Sommige moslims zetten vraagtekens bij de BMR-vaccinatie. De vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond bevat gelatine. Deze stof wordt gemaakt van de botten, huid en pezen van onder andere varkens. De Koran verbiedt het eten van varkensvlees. Islamitische geleerden stelden op een WHO-bijeenkomst dat er geen bezwaar is tegen gelatine. Tijdens het chemisch proces verandert de gelatine van 'niet puur' naar 'puur'. Ook is het gebruik voor medische doelen anders dan voor consumptie.

Welke bijwerkingen kan mijn kind krijgen na een vaccinatie?

Je kind kan last krijgen van een pijnlijke arm of pijnlijk been, het kan koorts krijgen of hangerig zijn. Ernstige bijwerkingen van een vaccinatie zijn heel zeldzaam. Voor je kind zijn de bijwerkingen minder vervelend dan wanneer het de ziekte zou krijgen.

Ernstige bijwerkingen worden gemeld bij het bijwerkingencentrum LAREB.

Hoe goed beschermen de vaccins in het Rijksvaccinatieprogramma?

Alle vaccins in het Rijksvaccinatieprogramma beschermen je kind goed tegen de ziekten. Voor optimale bescherming moet je kind vaak wel meerdere prikken krijgen. De beschermende werking duurt namelijk niet bij alle vaccins even lang. Als je naar een land gaat waar de ziekten nog voorkomen of als je een verwonding hebt, moet je soms na 10 tot 15 jaar een herhalingsprik halen.

Mijn kind is gevaccineerd maar is toch ziek geworden. Hoe kan dat?

Een vaccin werkt nooit bij 100% van de mensen. Soms slaat het niet aan en wordt je kind toch ziek. Maar meestal is je kind dan minder ziek dan iemand die niet gevaccineerd is.

Zit er aluminium in de vaccins?

Ja, in veel vaccins zitten aluminiumverbindingen. Deze kleine hoeveelheden zijn niet schadelijk voor de gezondheid. Aluminiumverbindingen zijn hulpstoffen die ervoor zorgen dat het lichaam antistoffen gaat aanmaken.

In de vaccins voor de eerste 6 maanden zit ongeveer 4 milligram. Dat is niet veel: in elke flesvoeding zit namelijk wel ongeveer 30 milligram.

Zit er formaldehyde in vaccins?

Ja, in sommige vaccins zit formaldehyde, maar het is ongevaarlijk. Formaldehyde is meestal een reststof. Het wordt gebruikt bij de productie van vaccins om ervoor te zorgen dat er geen verkeerde bacteriën in het vaccin kunnen komen, of om virussen of eiwitten minder gevaarlijk te maken. Na afloop wordt het er weer uitgehaald, maar soms kunnen er sporen achterblijven.

Formaldehyde is een stof die ook in het menselijk lichaam van nature voorkomt. En ter vergelijking: in een peer zit bijvoorbeeld ongeveer 12000 microgram, in een vaccin 100 microgram.

Zit er thiomersal (kwik) in de vaccins?

Nee, er zit geen thiomersal (kwik) in de vaccins.

Zit er fenoxyethanol (antivries / koelvloeistof) in de vaccins?

Nee, er zit geen antivries in de vaccins.

Waar vind ik de bijsluiters van de vaccins als mijn kind wordt gevaccineerd?

Je kunt de bijsluiters van de vaccins lezen op de website van het Rijksvaccinatieprogramma. Je kunt ze ook opvragen bij Hecht GGD Hollands Midden.

Hoe veilig zijn de vaccins van het Rijksvaccinatieprogramma?

De vaccins van het Rijksvaccinatieprogramma zijn veilig. Dat is wetenschappelijk bewezen. Voordat een vaccin toegevoegd wordt aan het Rijksvaccinatieprogramma is er veel onderzoek naar de veiligheid en effectiviteit gedaan. Bijvoorbeeld door de Gezondheidsraad en het ministerie van VWS.

Bekijk ook